Kodeks cywilny reguluje nie tylko prawa i obowiązki osób fizycznych i prawnych, ale także sposób obliczania terminów. W praktyce termin ma ogromne znaczenie, ponieważ jego przekroczenie może powodować poważne konsekwencje prawne, np. uznanie oświadczenia woli za niezłożone.
Zobacz też: Obowiązki pracodawcy w związku z zawarciem umowy o pracę – informacja o warunkach zatrudnienia
Spis treści
-
- Terminy w dniach
2. Terminy w tygodniach, miesiącach i latach
3. Terminy przypadające na dni wolne od pracy
4. Przekroczenie terminu a skutki prawne
5. Terminy przedawnienia
6. Data nadania pisma
7. Podsumowanie
- Terminy w dniach
Terminy w dniach
Zgodnie z art. 111 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Dzień, w którym nastąpiło zdarzenie rozpoczynające bieg terminu, nie wlicza się.
Przykład 1:
Jeżeli osoba została zobowiązana w środę 3 grudnia 2025 r. do przesłania informacji w terminie 7 dni, termin kończy się z końcem dnia 10 grudnia 2025 r. Liczymy pełne 7 dni, nie wliczając dnia 3 grudnia.
Terminy w tygodniach, miesiącach i latach
Art. 112 Kodeksu cywilnego określa, że termin liczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się w dniu odpowiadającym początkowemu dniowi terminu. Jeśli takiego dnia w ostatnim miesiącu nie ma – termin kończy się ostatniego dnia tego miesiąca.
Przykład 2:
Osoba zobowiązana 3 grudnia 2025 r. do przesłania informacji w terminie 1 miesiąca, musi to zrobić do końca dnia 3 stycznia 2026 r.
Przykład 3:
Dla terminu 2-letniego rozpoczętego 3 grudnia 2025 r., upływa on 3 grudnia 2027 r.
Terminy przypadające na dni wolne od pracy
Zgodnie z art. 115 Kodeksu cywilnego, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy lub sobotę, termin upływa w pierwszym kolejnym dniu roboczym. Dni wolne w trakcie biegu terminu nie mają wpływu na jego obliczanie.
Przykład:
Termin miesięczny rozpoczęty 3 grudnia 2025 r. kończy się 3 stycznia 2026 r. – w sobotę. W takim przypadku faktyczny koniec terminu przypada na poniedziałek 5 stycznia 2026 r.
Zobacz też: Odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe
Przekroczenie terminu a skutki prawne
Nieprzestrzeganie terminów może prowadzić do poważnych konsekwencji – złożenie oświadczenia po terminie często jest traktowane tak samo, jak jego niezłożenie. Dlatego warto dokładnie sprawdzać zarówno datę rozpoczęcia, jak i datę upływu terminu.
Terminy przedawnienia
Niektóre terminy, np. przedawnienia roszczeń (art. 118 Kodeksu cywilnego), mają szczególne zasady: w przypadku roszczeń majątkowych termin przedawnienia upływa z końcem roku kalendarzowego.
Data nadania pisma
W procedurach sądowych lub administracyjnych przyjmuje się, że pismo uznaje się za złożone w dniu jego nadania przesyłką poleconą na adres sądu lub organu, niezależnie od faktycznej daty doręczenia. Oznacza to, że skutki prawne powstają już w momencie nadania.
Podsumowanie
Obliczanie terminów w prawie cywilnym wymaga uwagi i dokładności. Terminy mogą być liczone w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, a ich przekroczenie może mieć poważne skutki prawne. Przy terminach przypadających na dni wolne od pracy obowiązuje zasada przesunięcia na pierwszy dzień roboczy. Warto pamiętać także o specyfice terminów przedawnienia oraz o zasadzie „data nadania = data złożenia” w postępowaniach urzędowych i sądowych.
Terminy w prawie cywilnym potrafią zaskoczyć, ale kilka prostych zasad ułatwia ich ogarnięcie. Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z Doradztwem Podatkowym Graczyk