Choć może się wydawać, że nasze rachunki bankowe są prywatne, w praktyce organy podatkowe mają szerokie możliwości ich podglądania. Systemy takie jak STIR, DAC7 czy ARANEA działają w trybie ciągłym i pozwalają Krajowej Administracji Skarbowej śledzić transakcje zarówno osób fizycznych, jak i firm. Wiedza o tym, jakie dane są zbierane i jak działają te systemy, pozwala realnie bronić się przed nadmierną inwigilacją.
Zobacz też: Program „Czyste Powietrze” – wsparcie czy pułapka dla właścicieli domów?
Spis treści:
-
- Jak fiskus uzyskuje dane bankowe
- Jakie informacje są objęte Ordynacją podatkową
- STIR – system analizy ryzyka transakcji bankowych
- DAC7 – kontrola sprzedaży online
- ARANEA – sztuczna inteligencja w służbie fiskusa
- Podsumowanie
Jak fiskus uzyskuje dane bankowe
Szef KAS oraz naczelnicy urzędów skarbowych i celno‑skarbowych mogą żądać od banków informacji o rachunkach bez konieczności wszczynania postępowania karno-skarbowego. Wystarczy tzw. czynność wyjaśniająca, aby bank udostępnił m.in.:
-
-
aktualne saldo konta,
-
historię operacji (daty, kwoty, opisy),
-
informacje o kredytach i pożyczkach,
-
dane o papierach wartościowych i innych aktywach finansowych.
-
Oznacza to, że tajemnica bankowa w stosunku do fiskusa jest w dużej mierze złudna – wystarczy inicjatywa urzędników i wysłanie odpowiedniego pisma do banku.
Jakie informacje są objęte Ordynacją podatkową
Nie tylko sprawy karno-skarbowe dają fiskusowi dostęp do kont. Art. 182 Ordynacji podatkowej pozwala na pozyskiwanie danych również w klasycznych postępowaniach podatkowych i kontrolach. Fiskus może wówczas uzyskać informacje o:
-
-
-
rachunkach bankowych i papierach wartościowych,
-
umowach kredytowych i depozytach,
-
obrotach i saldach,
-
transakcjach finansowych w przeszłości nawet do 5 lat wstecz.
-
-
STIR – bankowy system wczesnego ostrzegania
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) analizuje ogromne ilości danych z banków, przeprowadza statystyczną analizę ryzyka i wyłapuje podejrzane transakcje, szczególnie w obszarze VAT. W 2021 r. system objął analizą ponad 4 miliardy transakcji.
Zobacz też: Zabezpieczenie roszczenia w sprawach gospodarczych
DAC7 – kontrola sprzedaży online
Dyrektywa UE DAC7 umożliwia fiskusowi śledzenie sprzedaży na platformach typu Allegro, Vinted, Amazon czy Booking. Operatorzy platform raportują:
-
-
-
dane sprzedawców,
-
przychody uzyskane przez użytkowników,
-
informacje o wynajmie nieruchomości, udostępnianiu środków transportu i usług online.
-
-
Dzięki temu KAS może sprawdzić, czy przychody zostały prawidłowo zadeklarowane i wytypować podmioty do kontroli.
ARANEA – sztuczna inteligencja w służbie fiskusa
ARANEA (łac. pająk) to system AI analizujący powiązania między podatnikami i identyfikujący ryzykowne działania. Algorytmy typują firmy do kontroli, wykrywają schematy oszustw podatkowych i pomagają urzędnikom w decyzjach kontrolnych.
Podsumowanie
Nowoczesny fiskus dysponuje potężnymi narzędziami do monitorowania transakcji bankowych i aktywnie je wykorzystuje. Oznacza to, że każda transakcja może zostać przeanalizowana, a duże lub nietypowe wpływy przyciągają uwagę algorytmów.
Rozbieżności między deklarowanymi dochodami a stylem życia zwiększają ryzyko kontroli, dlatego warto dokładnie dokumentować wszystkie przychody i rozliczenia, aby uniknąć problemów. Świadomość działania systemów takich jak STIR, DAC7 czy ARANEA oraz rzetelne prowadzenie dokumentacji finansowej to klucz do minimalizacji ryzyka kontroli skarbowej.
Zrozumienie zasad programu i staranne prowadzenie dokumentacji ułatwia poruszanie się w formalnościach. W razie wątpliwości Skontaktuj się z Doradztwem Podatkowym Graczyk