Weksel in blanco to popularna, choć często niezrozumiana forma zabezpieczenia roszczeń. Dla wierzyciela to szybka droga do dochodzenia należności, dla dłużnika – poważne zobowiązanie, które może nieść ryzyko. Dowiedz się, czym dokładnie jest weksel in blanco i kiedy warto z niego korzystać.
Zobacz też: Jakie koszty rodzi umowa zlecenie z uczniem lub studentem?
Spis treści
-
- Czym jest weksel in blanco?
- Rodzaje weksli
- Czy niepełny weksel jest ważny?
- Czym jest deklaracja wekslowa?
- Weksel a inne formy zabezpieczenia
- Ryzyko i odpowiedzialność – o czym trzeba pamiętać?
- Podsumowanie
Czym jest weksel in blanco?
Weksel in blanco to dokument, który w chwili jego wystawienia nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, ale mimo to stanowi ważne zobowiązanie. Zostaje uzupełniony w późniejszym czasie – zgodnie z umową między stronami (tzw. deklaracją wekslową).
To narzędzie prawne ma długą historię – jego działanie regulowane jest przez ustawę Prawo wekslowe z 28 kwietnia 1936 r.
Rodzaje weksli
Prawo wekslowe wyróżnia dwa podstawowe rodzaje weksli:
-
- Weksel własny – zobowiązanie wystawcy do zapłaty określonej sumy,
- Weksel trasowany (ciągniony) – polecenie zapłaty skierowane do osoby trzeciej.
Weksel in blanco może dotyczyć zarówno weksla własnego, jak i trasowanego, ale najczęściej stosowany jest w formie weksla własnego.
Zobacz też: Czy można odzyskać zapłacony podatek od nieruchomości?
Czy niepełny weksel jest ważny?
Zgodnie z art. 10 Prawa wekslowego, możliwe jest wystawienie tzw. weksla niezupełnego, który zostanie uzupełniony później – zgodnie z zawartym porozumieniem. Po uzupełnieniu staje się on pełnoprawnym dokumentem.
Jednak, by weksel był ważny przy dochodzeniu roszczeń, musi zostać wypełniony zgodnie z ustaleniami, zanim zostanie wykorzystany np. w sądzie.
Czym jest deklaracja wekslowa?
To dokument towarzyszący wekslowi in blanco, w którym strony określają:
-
- na jaką kwotę można uzupełnić weksel,
- kiedy i w jakich okolicznościach może to nastąpić,
- kto jest uprawniony do jego wypełnienia.
Deklaracja nie jest wymagana przez prawo, ale jej brak znacząco utrudnia dłużnikowi obronę przed roszczeniem opartym na wekslu.
Weksel a inne formy zabezpieczenia
Czym różni się weksel od np. umowy poręczenia czy hipoteki?
-
- Weksel to bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty – sąd z zasady nie bada okoliczności powstania długu.
- Postępowanie sądowe na podstawie weksla jest szybsze i prostsze dla wierzyciela – nie musi on udowadniać, czy druga strona rzeczywiście nie wywiązała się z umowy.
- Dłużnik ma ograniczone możliwości obrony – często może kwestionować wyłącznie nieprawidłowości formalne weksla, a nie samą zasadność roszczenia.
Ryzyko i odpowiedzialność – o czym trzeba pamiętać?
Dla wierzyciela – to skuteczna forma zabezpieczenia, ale wymaga staranności i dokumentowania porozumienia co do uzupełnienia weksla.
Dla dłużnika – potencjalnie ryzykowne narzędzie. Nawet jeśli nie zgadzasz się z kwotą wpisaną na wekslu, możesz mieć trudności z jej zakwestionowaniem w sądzie, jeśli nie posiadasz deklaracji wekslowej lub dowodu niewłaściwego użycia weksla.
Ważne orzeczenie:
W wyroku z 4 lipca 2024 r. (I AGa 351/22), Sąd Apelacyjny w Poznaniu uznał, że dłużnik może podnosić zarzuty co do nieprawidłowego wypełnienia weksla, mimo że go podpisał.
Podsumowanie
-
- Weksel in blanco to skuteczne, ale ryzykowne narzędzie zabezpieczenia roszczeń.
- Może być wystawiony niezupełnie, ale musi być uzupełniony zgodnie z deklaracją.
- Dla wierzyciela – szybka ścieżka do uzyskania orzeczenia sądu.
- Dla dłużnika – potencjalne ryzyko, ograniczona możliwość obrony.
- Najczęściej stosowany przy umowach pożyczek, kredytach czy transakcjach biznesowych.
Masz pytania? Potrzebujesz opinii prawnej lub wzoru deklaracji wekslowej? Skontaktuj się z Doradztwem Podatkowym Graczyk.